Witamina C – znaczenie popularnego kwasu askorbinowego

Bartek M. May 25, 2021 0
Witamina C – znaczenie popularnego kwasu askorbinowego

Witaminy są naturalnymi związkami organicznymi, które warunkują właściwe działanie każdego żywego organizmu. Spełniają szereg istotnych funkcji, a od ich właściwej podaży zależy zachowanie zdrowia fizycznego oraz psychicznego. Jedną z ważniejszych substancji dla człowieka jest witamina C, czyli popularny kwas askorbinowy. Jej obecność jest niezbędna dla prawidłowiej pracy organizmu, a zbyt niska ilość w krwioobiegu może doprowadzić do groźnego dla zdrowia niedoboru. Organizm ludzki nie jest w stanie wytwarzać jej samodzielnie, dlatego też ważne jest dostarczanie jej wraz z pożywieniem. Zbilansowana i zróżnicowana dieta jest w stanie pokryć dzienne zapotrzebowanie na substancję, a w przypadku pojawienia się niedoboru – konieczna jest dodatkowa suplementacja preparatami farmakologicznymi.

Właściwości i działanie witaminy C

Właściwości witaminy C są bardzo ważne dla organizmu człowieka. Kwas askorbinowy bierze udział w różnych procesach, które bez jego udziału nie mogłyby przebiegać prawidłowo. Jaką rolę pełni i dlaczego jej obecność jest ważna?

Główną rolą witaminy C w organizmie jest wspieranie prawidłowego procesu produkcji kolagenu, które jest niezbędnym białkiem do zachowania właściwych funkcji narządu wzroku oraz skóry, a także budowy zębów i kości. Dodatkowo, jej obecność pozwala na niezachwiane wytwarzanie tkanki łącznej, która jest obecna we wszystkich tkankach organizmu. Witamina C jest również odpowiedzialna za prawidłowy przebieg przemiany składników odżywczych, czyli węglowodanów, białek i tłuszczy. Dzięki właściwościom kwasu askorbinowego możliwe jest między innymi transformowanie złego cholesterolu na kwas żółciowy.

Witamina C pełni także rolę silnego antyoksydantu, który zapobiega przedwczesnemu starzeniu się organizmu, które jest spowodowane obecnością wolnych rodników. To silny przeciwutleniacz, którego cząsteczki zapobiegają zmianie DNA komórek organizmu, które przed działanie wolnych rodników mogłyby zmieniać swój kod genetyczny i przekształcać się w komórki nowotworowe. Cechy przeciwutleniające zapobiegają tez przedwczesnemu starzeniu się naskórka oraz przydatków skóry, co chroni przed widocznymi zmarszczkami czy utratą jędrności skóry.

Kwas askorbinowy wpływa także na obniżanie ciśnienia krwi oraz poziomu glukozy we krwi, co chroni przed rozwojem niebezpiecznych chorób cywilizacyjnych, czyli cukrzycy i nadciśnienia. Bardzo ważny jest również wpływ witaminy C na układ sercowo-naczyniowy. Jej cząsteczki regulują przepływ krwi, poprzez zminimalizowanie odkładania się cholesterolu, co zapobiega nawarstwianiu się blaszek miażdżycowych w naczyniach krwionośnych.

Dodatkowymi zaletami z właściwej podaży witaminy C jest znacznie sprawniejsze wchłanianie żelaza, co zapobiega niedokrwistości i anemii, a także wspieranie układu odpornościowego człowieka.

Witamina C – zapotrzebowanie organizmu na substancję

Organizm ludzki, w przeciwieństwie do roślin i zwierząt, nie jest zdolny do samoistnego syntetyzowania witaminy C. Dlatego tez bardzo ważne jest jej dostarczanie wraz z pożywieniem, a w przypadku ubogiej diety – suplementowanie jej odpowiednimi preparatami. Dzienne zapotrzebowanie na kwas askorbinowy jest zależne od wieku oraz płci. Szacuje się, że dzienna podaż substancji powinna wynosić:

  • u mężczyzn – 90 mg,
  • u kobiet – 75 mg,
  • u dzieci – od 40 do 50 mg.

Niemniej jednak, największy wpływ na aktualne zapotrzebowanie na substancję ma stan organizmu. Zaleca się przyjmowanie zwiększonej dawki w przypadku pojawienia się przeziębienia, schorzeniach związanych z układem sercowo-naczyniowym oraz podczas dolegliwości ze strony nerek i wątroby. Większa podaż witaminy C przyspiesza także gojenie się trudnych ran, w których doszło do pojawienia się stanu zapalnego.

Często niedobór witaminy C widoczny jest także u osób palących papierosy, nadużywających alkohol, a także przyjmujących na stałe leki, takie jak: tetracykliny, barbiturany czy sulfonamidy. Dlatego tez przy pojawieniu się objawów, które mogłyby świadczyć o niedoborze kwasu askorbinowego należy jak najszybciej rozpocząć dodatkową suplementację. Do najczęstszych wskazań do przyjmowania farmakologicznej postaci substancji są: przewlekłe bóle reumatyczne, częste krwawienia z dziąseł, obniżone samopoczucie, zwłaszcza senność i apatia, a także nawracające zapalenia w obrębie błony śluzowej jamy ustnej.

Jaka witamina C jest najlepsza?

Wokół witaminy C, za sprawą jej popularności, narasta sporo mitów. Jednym z najczęściej powielanych jest wyższość lewoskrętnej formy substancji nad innymi. Lewoskrętność i prawoskrętność kwasu askorbinowego są właściwościami, które określają kierunek skręcania światła spolaryzowanego substancji. Według badań, witamina C nie może przybierać żadnej z wymienionych form, lewoskrętność i prawoskrętność są cechami, które przybiera kwas askorbinowy. Witaminą określa się jedynie lewoskrętny kwas askorbinowy, który wykazuje biologicznie czynne działanie. Z kolei prawoskrętna substancja jest wykorzystywana wyłącznie do badań chemicznych i nie jest dostępna dla konsumentów.

Wszystkie ogólnodostępne preparaty farmakologiczne posiadają taką samą substancję czynną, czyli lewoskrętny kwas askorbinowy, inaczej określany L-askorbinowy. Suplementy, które uzupełniają niedobór witaminy C występują w różnej formie, w zależności od osobistych preferencji, na przykład tabletek, kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, tabletek musujących, a także kropli, żelków i lizaków – dzięki czemu łatwo podać ją dzieciom.

Preparaty apteczne najczęściej zawierają syntetyczną formę kwasu askorbinowego, która jest wytwarzana w warunkach laboratoryjnych. Najbardziej znanym, naturalnym źródłem witaminy C jest acerola. Warto pamiętać, że głównym źródłem podaży witaminy C powinna być dieta, bogata w natkę pietruszki, czerwoną paprykę, cytrusy, a także czarną porzeczkę oraz dziką różę.

Leave A Response »